Orhan ORGARUN (Uzaktan Gelen yakın Sesler)


HAİN, İHANET, ASİ, İSYAN-AYAKLANMA, AYKIRI KAVRAMLARI…

HAİN, İHANET, ASİ, İSYAN-AYAKLANMA, AYKIRI KAVRAMLARI…


Hain..

                İlk olarak, ’hain’, ’ihanet’, ‘asi’, ‘isyan-ayaklanma’, ‘aykırı’ kavramlarının çeşitli kaynaklarda nasıl tanımlandığına bir bakalım.

                Önce ‘HAİN’ ile başlayalım. Şöyle tanımlanıyor çeşitli kaynaklarda:

                1-) Hıyanet eden, nankörlük eden, hayin.

                2-) Hıyanet eden, doğrulukla hareket etmeyip hile düzenleyen, emniyeti kötüye kullanan, gördüğü iyiliğe karşı nankörlük eden.

                3-) Hıyanet eden. Zarar vermekten, üzmekten ya da kötülük yapmaktan hoşlanan (kimse) kötü niyetli.

                4-) Bir kimseye, bir davaya ihanet için kullanılır. Başkalarını üzmekten, çevresine zarar vermekten, kötülük yapmaktan hoşlanan.

                5-) Hıyanet eden, ihanet eden (kimse). Zarar vermekten, üzmekten ya da kötülük yapmaktan hoşlanan (kimse), hayin. Kimi vakit sistemli bir seslenme olarak kullanılır. Kötü niyet taşıyan.

                İhanet..

                1-) Haksızlık, hainlik, kötülük.

                2-) Haksız yere alay ve hakaret eden, haksızlık. Hıyanet.

                3-) Haince davranış, hainlik etme. Sevgide vefasız davranma, eşi aldatma.

Bir yakının, yandaşın topluluğun vb. güvenini boşa çıkarma, ona gerektiği halde yardım etmeme. Bir kimseye haksız yere hakaret etme, onu küçümseme, aşağılama. Bir kimseye, bir topluluğa, ülkesine vb. ihanet etmek, bir kimse söz konusuysa, kendine duyulan güveni yıkan bir eylemde, davranışta bulunmak, ona o topluluğa vb. kötülük etmek, hıyanette bulunmak.

                4-) Hainlik etme. (Karı koca için) Aldatmak, sadakatsizlik.

                5-) Hıyanet, hainlik. Sevgide aldatma, sadakatsizlik. Gerektiğinde yardımda bulunmama, bir kimsenin güvenini yok etme. Bağlı bulunduğu, savunduğu düşüncelerden  görüşlerden vazgeçerek onlara ters düşme.

                Asi..

1-) Yönetime, yasalara karşı açıkça ayaklanan kimse için kullanılır; isyancı, ayaklanmacı.

Topluma, kurulu düzene karşı gelen, başkaldıran kimse, bu kimsenin tutum ve davranışları için kullanılır. Tanrı’ya, buyruklarına karşı gelen kimse için kullanılır; günahkâr. ‘Eskiden’: Ahlâkı bozuk, ahlaksız için de kullanılırdı.

                2-) İtaatsiz, serkeş, bâgi, başkaldıran. Tanrı emirlerini icra etmeyen, günahkâr. Haydut, şâki.     3-) Başkaldıran, isyan eden, kazan kaldıran.

                4-) Karşı gelen, şâki, haydut, günâhkar.

                5-) Başkaldıran, isyan eden.

                İsyan-Ayaklanma..

                1-) Var olan otoriteye karşı çıkan ve genellikle şiddet yoluyla onu devirmeye çalışan kişilerin eylemleri, ayaklanma. Bir kimseye, onun otoritesine boyun eğmeyi reddeden bir kimsenin tutumu. Kendi değer yargılarına aykırı düşen, köklü inançlarına aykırı gelen bir şeye kızmak, karşı gelmek eylemi. İsyan etmek: Bir güce karşı topluca ve açıkça ayaklanmak, eyleme geçmek, başkaldırmak.

                2-) Asi olma, baş kaldırma, itaatsizlik. Tanrının emirlerini yapmama, günah.

                3-) İtaatsizlik, emre boyun eğmeme. Ayaklanmak.

                4-) Karşı gelme. Kurulu düzene ve devlet güçlerine karşı gelme, ayaklanma, başkaldırma, başkaldırı.

                5-) Başkaldırı, başkaldırma.

                Aykırı..

                1-) Bir şeye aykırı, (birbirine) aykırı, başka bir şeye karşılık ilişkisi içinde olan şey; karşıt, zıt.

Durumun gereklerine uymayan, alışılana ters düşen, ters yönde. Aykırı düşmek, uygun olmamak, çelişmek, ters düşmek.

                2-) Zıt, ters; alışıla gelen ve doğru olarak bilinen şekle uygun olmayan. Uygun olmayan.

                3-) İhtilaf, hilaf, mugâyir, muhalif. Alışılmış ve doğru diye belirlenmiş biçime uymayan, karşıt, ters. Uygun olmayan, uymayan. Yönleri birbirine dikey ya da buna yakın bir durumda olan (şeyler). Geometride düzeltilmesi olmayan (doğrular).

                Özellikle ‘HAİN’ kavramı üzerinde biraz durmak gerek. Kavram, kullanılan yere ve kişilere göre değişik çağrışımlar yapıyor. Yani, birileri bir yerde birisine ‘HAİN’ derken, ötekiler bu yargıya karşı çıkıp, aksine ‘KAHRAMAN’ diyebiliyorlar. Hali hazır mevcut günümüzde ve tarihimize bir göz atıldığında, örneğin darbe yapılan ülkelerde darbeyi yapanlar başarı elde ederlerse ‘KAHRAMAN’, edemezlerse ‘HAİN’ kategorisine koyuluveriyor. Ya da yıllarca ‘KAHRAMAN’ kabul edilen, biri yıllar sonra koşullar değişince ‘HAİN’ oluveriyor.

                Bir de yaşamın bir bölümündeki eylem ve söylemleri için ‘Kahraman’ ya da ‘Hain’, öteki bölümü için tam zıttı sayılanlar var!

                Ünlü ‘hainler’, ’asiler’, ‘aykırılar’, hele ‘RÜVETÇİLER’ hakkında da çok şey söylenebilir…

Şair ‘Fuzuli’ söylemiştir: “SELAM VERDİM, RÜŞVET DEĞİL DEYU ALMADI!”

                ‘Hainler’, ’asiler’, ‘aykırılar’, ‘rüşvetçiler’, bizim Türk Toplumumuzda olduğu gibi elbette her toplumda da vardır…

                Ama galiba işin gerçek yanı da şudur: Toplumların bir ‘KAHRAMAN’ gibi bir ‘HAİN’ de beklemelerine hiç gerek yoktur…

                Zira her toplumda zaten yeterince ‘HAİN/RÜŞVETÇİ ya da ‘HAİNLİĞE/RÜŞVETÇİLİĞE HAZIR’ olanlar ne yazık ki vardır…

                Hem de küçümsenemeyecek miktarda!..



  • Cumartesi 14 ° / 2 ° Parçalı bulutlu
  • Pazar 14 ° / 3 ° Fırtına
  • Pazartesi 16 ° / 6 ° Bulutlu

Balıkesir

07.12.2019

  • İMSAK 06:39
  • GÜNEŞ 08:08
  • ÖĞLE 13:05
  • İKİNDİ 15:30
  • AKŞAM 17:51
  • YATSI 19:15
  • BIST 100

    108.869%0,19
  • DOLAR

    5,7886% 0,66
  • EURO

    6,4034% 0,20
  • GRAM ALTIN

    271,56% -0,49
  • ÇEYREK ALTIN

    448,074% -0,49