ÖYKÜ
ÖYKÜ
Tarih: 27.9.2018 23:58:52
Taylan Özgür KÖŞKER (Güne Özel Hikayeler)

               Romandan daha kısa ve yoğun bir anlatı türüdür öykü. Romana göre daha sıkı bir yapısı vardır. Etkisi yoğundur. Bir öykünün okunmasına ayrılan zaman romana göre daha az olacağı için etkisinin bütünlüğünden bir şey yitirmez. Kişilerin ruhsal durumlarını en iyi yansıtan türdür bana göre. Öyküler çeşitli esinlere uyarak duygusal, tarihsel, gerçekçi ya da fantastik boyutlara bürünürler.

                İtalyanlar bu türe "novella" adını vermişler.  Daha öncelere gidersek ortaçağda Fransa´da "fabl" adını almıştır. Fakat gerçek anlamda öykü İtalya´da Rönesans döneminde Boccacio´nun "Decameron Hikâyeleri" ile başlar. İngiltere´de Canterbury Masalları, Fransa´da Yüz Yeni Öykü ile devam eder.

                İspanya´da bu türün yaratıcısı "Örnek Öyküler" ile 1613 yılında Cervantes olmuş. Cervantes, bu yapıtıyla yeni estetik yöntemler, art arda gelen canlı konuşmalar kullanmıştır. Kişilerin ruh durumlarının evrimine göre ilerleyerek kimi kez gülmece kimi kez acıklı ögelerle kimileyin sert, kaba bir görünüm alabilen dokunaklı, şiirsel bir anlatım kullanarak İtalyan öykü anlayışının geleneksel kalıplarını yıkmıştır.

                İspanya´da Cervantes´in öyküye yeni olanaklar getirmesinin ardından Fransa´da La Fonten´in şiir biçiminde yazılmış öyküleri yayınlanmıştır.

                Aydınlanma çağında daha çok felsefi görüşlere ağırlık veren öykülerin yazıldığı görülmüştür. Bu çağın yazarlarından Voltaire, "Zadig", "İyimserlik" ve "Kırk Altınlı Adam" adlı yapıtlarıyla bu türün örneklerini vermiştir.

                Şaşırtıcı, gizemli olana eğilim duyan sonraki dönemlerde öykü, her geçen gün yenilenmeyi sürdürdü. Öykü, anlatımdaki kısalığı ve kesinliğinden ötürü okurda romana göre, daha uzun süreli ve daha yoğun bir heyecan yaratmayı başardı.

                Edgar Allan Poe, "Öyküde karakterlerin geliştirilmesi ya da değişik olayların anlatılması için yeterli yer olmadığından, bir plana romandakilerden daha fazla gereksinim duyulur. Bozuk bir olay örgüsü romanda gözden kaçabilir ama öyküde böyle bir şey asla söz konusu olmaz." demiştir.

                Fransız yazarı Merimee, öykü türünün büyük ustalarından biri sayılır. Öte yandan Maupassant, öykü türünün en yetkin ustalarından sayılır. Maupassant´ın Yağ Topağı adlı öyküsünü eğer bulabilirseniz özellikle okumanızı öneririm.

                Almanya´da Tieck´in öyküleri anlatı yazınında yeni bir kalkış noktasını oluşturmuştur. Tieck, öyküyü "basit ya da doğal bir biçimde akıp gitmesine karşın, olağanüstü özellikler taşıyan, küçük ya da büyük bir olayı gün ışığına çıkaran"  bir şiirsel birleşim olarak görür.

                Eichendorff, Achim Von Arnim, Hoffman gibi Alman yazarlara göre de öykünün en ilgi çekici yanı, anlatıdan olağanüstüye geçişte yatıyordu.

                İngiltere´de öykü, özellikle Oliver Twist´in yazarı Charles Dickens ve Define Adası´nın yazarı Stevenson tarafından temsil edilmiştir.

                Rusya´da Puşkin, "Maça Kızı", "Dubrovski", "Yüzbaşının Kızı" öyküleriyle Rus gerçekçi düzyazı tekniğini oluşturdu.

                Rus yazarı Gogol, "Burun", "Palto" "Bir Delinin Hatıra Defteri",

                Tolstoy, "İvan İlyiç´in Ölümü", "İnsan Ne İle Yaşar" adlı yapıtlarını vermiştir.

                Tüm zamanlarda öykü türünün gelmiş geçmiş en büyük ustası olarak kabul edilen yazar Anton Çehov´dur.

                Çehov, eşi benzeri olmayan bir kısa öykü ustasıdır. Aynı zamanda doktor olan Çehov, birbirinden güzel yüzlerce öykü yazmıştır. Kime Anlatsam Derdimi, Bozkır...

                Yaşar Kemal´e göre bir yazarın Çehov´a benzetilmesi en büyük şereftir.

                Ayfer Tunç´a göre öykü, kumaşı gösterir. Bir yazarın iyi öykü yazması onun gerçek bir edebiyat insanı olduğunu ya da olacağını kanıtlar.

                Jack London´ın Ateş Yakmak adlı uzun öyküsü okuduğum en etkileyici uzun öykülerden biridir.

                Sait Faik, akşam hüzünlerine iyi gelen, insanı doğaya, insana, yaşama dair umutlandıran, güzel düşüncelere yönlendiren ve yaşama sevinci veren öyküler yazmıştır. Semaver, Karanfiller Ve Domates Suyu, Havada Bulut, Sinağrit Baba...

                Necati Tosuner, şiirsel yalınlıkla yazdığı kısa öyküleriyle bu türdeki ustalarımızdan biridir.

                Semih Gümüş´ün yazarlarımızdan derleyip hazırladığı öykü seçkilerinden oluşan Türk Yazınından Seçilmiş Kısa Öyküler kitabı en güzel öykülerimizi barındıran bir kitaptır.

                Füruzan´ın Parasız Yatılı, Nedim Gürsel´in Dönüş adlı öyküleri bugüne değin okuduğum en güzel öyküler arasında çoktan yerini almıştır.

                Yüzde yüz çalışma, yüzde yüz okuma, yüzde yüz bulunduğun sosyal yaşamı izleme, anlama, anlatma çabası, nice yeniye, güzele, doğruya, gerçeğe, düşlere giden öyküleri daha da çoğaltacaktır.

Anahtar Kelimeler: ÖYKÜ
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
BİR KUŞ GÖZLEMCİSİNİN NOTU (18 Eylül 2018 - Salı)
BOZA (18 Ağustos 2018 - Cumartesi)
ORHAN KEMAL (08 Ağustos 2018 - Çarşamba)
ŞİİR TANKERİ (14 Temmuz 2018 - Cumartesi)
DİL (24 Haziran 2018 - Pazar)
PENCERELER (19 Mayıs 2018 - Cumartesi)
NECATİ TOSUNER (07 Mayıs 2018 - Pazartesi)
ANLATAMIYORUM (13 Nisan 2018 - Cuma)
YAZIN (15 Mart 2018 - Perşembe)
14 ŞUBAT DÜNYA ÖYKÜ GÜNÜ (14 Şubat 2018 - Çarşamba)
ASİYE (HAYATA DOKUNABİLMEK) (25 Aralık 2017 - Pazartesi)
UYKUNUN BEKÇİLERİ ( RÜYALAR ) (13 Aralık 2017 - Çarşamba)
KALEMİNİN DEĞDİĞİ YER (26 Kasım 2017 - Pazar)
YAŞAR KEMAL´LE KONUŞTUM (27 Ekim 2017 - Cuma)
REFERANDUMUN FATURASI BAŞKANLARA (25 Ekim 2017 - Çarşamba)
ALLI TURNAM (07 Eylül 2017 - Perşembe)
BOZLAK (02 Ağustos 2017 - Çarşamba)
TEMMUZ ÖLÜMLERİ (05 Temmuz 2017 - Çarşamba)
GÜLMECE (17 Haziran 2017 - Cumartesi)
ŞARLO (03 Haziran 2017 - Cumartesi)
SEN KARIŞMA (08 Mayıs 2017 - Pazartesi)
İLK SÖZLER (02 Mayıs 2017 - Salı)
Söyleşi (20 Nisan 2017 - Perşembe)
BABAM (17 Mart 2017 - Cuma)
KÜLEBİ (07 Mart 2017 - Salı)
SABAHATTİN ALİ (17 Şubat 2017 - Cuma)
KORNA (01 Şubat 2017 - Çarşamba)
YAŞAR KEMAL (21 Ocak 2017 - Cumartesi)
KİTAPLARDAN FİLMLER (31 Aralık 2016 - Cumartesi)
EDEBİYATIN TARİHİ (07 Aralık 2016 - Çarşamba)
BEYAZ TÜNEL (14 Kasım 2016 - Pazartesi)
ŞİİR UYANDIRIR (07 Kasım 2016 - Pazartesi)
GÜL NİNE (23 Ekim 2016 - Pazar)
EDEBİYAT KARIN DOYURUR MU? (10 Ekim 2016 - Pazartesi)
ÖĞRETMENLERİMİZ (22 Eylül 2016 - Perşembe)
HÜSEYİN GÜNEY (06 Eylül 2016 - Salı)
Köy (16 Ağustos 2016 - Salı)
KÜÇÜK KARABALIK OLMAK (29 Temmuz 2016 - Cuma)
KIŞ MEVSİMİ BİR YOL HİKÂYESİ (11 Temmuz 2016 - Pazartesi)
ŞAHMERAN (26 Haziran 2016 - Pazar)
ANLATIM (16 Haziran 2016 - Perşembe)
YAZININ PEŞİNDEN (31 Mayıs 2016 - Salı)
RÜYALARIN PEŞİNDEN (21 Mayıs 2016 - Cumartesi)
FELSEFE NEDİR? (12 Mayıs 2016 - Perşembe)
Kaçan Uykuların Peşinden (04 Mayıs 2016 - Çarşamba)
DENİZ ÖYKÜLERİ (27 Nisan 2016 - Çarşamba)
Çocuklarla (20 Nisan 2016 - Çarşamba)
ÖYKÜ YAŞAMDIR (13 Nisan 2016 - Çarşamba)
HİNDİ´NİN DOSTLUĞU (06 Nisan 2016 - Çarşamba)
EKİN (30 Mart 2016 - Çarşamba)
KIRLANGIÇ (23 Mart 2016 - Çarşamba)
ATLILAR (16 Mart 2016 - Çarşamba)
TARLA SİNCABI (09 Mart 2016 - Çarşamba)
Ah Tamara (02 Mart 2016 - Çarşamba)
Altın (24 Şubat 2016 - Çarşamba)
Sayfa:
DOLAR
5.7794
EURO
6.6943
Reklamlar

 /resimler/2018-9/26/1034213116671.jpg

/resimler/2018-9/26/1626050405990.gif

/resimler/2018-6/14/1717156314892.gif

/resimler/2018-6/14/1724418446949.gif

/resimler/2018-9/30/1528469501556.jpg

 

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Balikesir Hava Durumu
Bugün
Bulutlu
21°
15°
Perşembe
Bulutlu
22°
15°
Cuma
Bulutlu
24°
13°
Cumartesi
Bulutlu
21°
13°
Balikesir için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:37 08:20 13:21 15:46 18:04 19:35
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
İman hem nurdur hem kuvvettir, hakiki imanı elde den adam kânata meydan okuyabilir.

BEDİÜZZAMAN SAİD NURSİ (R.A)
1923 Gökçeada`nın kurtuluşu
1950 İlk Türk Tugayı`nın Kore`ye çıkması
-Global ısınma yükselen deniz seviyesi 2050 yılında shangai ve deniz kıyısındaki Çin şehirlerinde büyük sellere neden olacak.bu sellerde 76 milyon kişi evsiz kalacak. -Üzerinde barkodu olan ilk ürün Wringleys marka sakızdır. -Kereviz yerken harcanan ka

İlginç Bilgiler 3
Çorbanızı kısık ateşte pişirerek lezzetini artırabilirsiniz. Pişirme esnasında çorbanıza ekleyeceğiniz su mutlaka sıcak olsun. Çorbalarınızda tuzu fazla kaçırırsanız bir patatesin kabuklarını soyun ve dörde bölerek çorbanın içine atın. Patatesler yumuşa

Çorba Tarifleri İle İlgili Püf Noktaları