Orhan ORGARUN (Uzaktan Gelen yakın Sesler)


PARA DİNGİN HAVALARI SEVER…

Amerikalı milyarder yatırımcı, fon yöneticisi Raymond Dalio…


Amerikalı milyarder yatırımcı, fon yöneticisi Raymond Dalio…

                Kendisi, dünyanın en büyük hedge fonlarından biri olan yatırım şirketi Bridgewater Associates’in kurucusu olarak biliniyor.

                Bloomberg tarafından Haziran 2019’da dünyanın en zengin 58’inci kişisi olarak değerlendirildi.

                Parası ya da o serveti nasıl elde ettiği ayrı bir tartışma konusu yapılabilir tabii ama, Dalio’nun Dünya ekonomisinin gidişatına dair son analizi, tam da göbeğinde yer aldığı finans dünyası tarafından alarm verici bulunmuş.

                Binmişiz bir alamete…

                Yatırım haber sitelerinde kullanılan şu cümle ona ait:

                “ŞU ANDA DÜNYA EKONOMİSİNİN DURUMU 1935 İLE 1940 ARASINDAKİ DÜNYANIN DURUMUYLA BİR HAYLİ BENZERLİK TAŞIYOR.”

                Dalio’nun atıf yaptığı tarihin ne anlama geldiği herkesin zihninde aynı çağrışımı yapmış olmalı.

                Yapılan analizin sonuç cümlesi de şöyle bitiyor zaten:

                Böyle giderse sonuç ya derin bir küresel kriz, ya da SAVAŞ OLACAK!

                Dünyanın İkinci Dünya Savaşı öncesi yıllara dönmeye başladığı yönünde yapılan tahmin ve analizleri yeni duyuyor değiliz.

                Birkaç yıldır dünya ekonomisini yakından takip edenlerden bu tür karşılaştırmaları dinliyor ya da okuyoruz.

                Bu karşılaştırmalar, 1929 kriziyle, 2008 krizi arasında kurulan paralellikler üzerinden yapılıyor.

                1929 krizi, önceden derin bir ekonomik bozulma. Devamında o iklimin sosyal hayatta ürettiği etkiler, onun da devamında, sokaktan siyasete yansıyan IRKÇILIK rüzgarı ve 60 milyon kişinin hayatına mal olan tarihin en kanlı ve en yüksek maliyetli savaşı.

                2008 küresel krizinin, devamında ekonomik yansımalarıyla kalmayıp sokak ve siyaset üzerinde ne tür izler bıraktığı ise çağımızın yaşayanları tarafından gün be gün takip edilebiliyor.

                İnsanın köpeği ısırması türünden birkaç haber aktaralım:

                - Mesela, Almanya’da Türk kökenli bir Alman askerin Berlin’de sokak ortasında saldırıya uğraması. Kendisine bağıranların “BU ÜNİFORMAYI SADECE GERÇEK ALMANLAR GİYEBİLİR” diye tacizde bulunması.

                - Mesela, Brezilya’da bir sürü badireden sonra işbaşına gelen Bolsonaro ile Fransa Cumhurbaşkanı Macron arasında yaşanan, işin içine aileleri de karıştıran bel altı söz düelloları. (Akla Hitler’in Churchill için söylediği Yahudi yalakası ayyaş sözleri geliyor)

                Daha önce örneğine rastlanmayan bu türden örnekleri daha da çoğaltabiliriz.

                İçinde yaşadığımız inanç ikliminde bunlardan ‘KIYAMET ALAMETLERİ’ diye söz edenler bile çıkabilir.

                Bir de uygulanan politika biçimleri var tabii.

                Amerika’da megalomanizmin zirvelerinde dolaşan Trump’tan başlayıp, Körfez’de bilgisayar oyunlarını acımasızca gerçek hayata uyarlayan Prensler’den devam edip, Keşmir’in statüsünü anlık bir kararla iptal eden Hindistan’ın sağcı lideri Modi’ye kadar ilerleyebiliriz.

                Listeye sehpaya ayağını uzatarak fotoğraf vererek ’ÇIĞIR AÇAN’. Brexit kararı öncesi yanlış bir şey olmasın diye parlamentonun açılış tarihini değiştiren Boris Johnson’u eklemek lazım tabii.

                Bütün bunlar yaşanırken, ‘KURALA DAYALI’ liberal piyasa ekonomisi modeliyle dingin sularda paralarına para katanların yerlerinden hoplaması beklenmedik bir şey olamaz.

                Dalio’nun sözlerine yer verilen analizde, Dünya’nın 1935-1940’lı yıllara benzediğine dönük yorumlar yapılırken birkaç noktanın altı çiziliyor.

                - Birincisi, yukarıda örneklerine yer verdiğim politika kamplaşma.

                - İkincisi, mevcut sistemin kısa ve orta vadeli borç sorununu çözmekte ciddi zorluklar çekmeye başlaması.

                - Üçüncüsü de, Merkez Bankalarının cari sistemi korumada eskiden olduğu kadar yeterli güce ve vizyona sahip olamamaları.

                Bütün bunların birleştiği noktada ise, ABD ile Çin arasında yaşanan ticaret savaşlarının gidişatına dair duyulan endişeler karşımıza hemen çıkıyor.

Geçen haftalarda bu ticaret savaşının büyüyeceğine dair korkuların Uzakdoğu’daki sığ piyasalarda Türk Lirası’na dönük nasıl bir etki bıraktığını görmüştük.

                Herkes uykudayken gece yarısı panik yaşayan Japon ev kadınlarının yatırım tercihlerini değiştirmesiyle doların 6,40’lara kadar yükselmesi.

                Türk Lirası bu tür sürpriz hareketlerden nasıl bu kadar etkilendi sorusu üzerinde ayrıca kafa yormakta fayda var tabii ama özünde bu paniğin yeni küresel bir kriz korkusuyla ortaya çıktığını unutmamak gerekir.

                Tekrar edelim:

                Para dingin havaları sever.

                Hukuk güvencesi, kurala dayalı bir EKONOMİ ve ayakları yere basan bir DIŞ POLİTİKA.

                Bu işten iyi anlayanlar, paranın yöneleceği adresleri belirlerken bu üç başlığa bakıldığını söylüyorlar.

                “ŞUYUU VUKUUNDAN BETER” diye bir söz var ya hani.

                En kötüsü de bu galiba!..



  • Pazartesi 7 ° / 1 ° Bulutlu
  • Salı 9 ° / -1 ° Parçalı bulutlu
  • Çarşamba 7 ° / -4 ° Parçalı bulutlu

Balıkesir

20.01.2020

  • İMSAK 06:51
  • GÜNEŞ 08:19
  • ÖĞLE 13:24
  • İKİNDİ 15:57
  • AKŞAM 18:20
  • YATSI 19:42
  • BIST 100

    122.423%0,78
  • DOLAR

    5,9031% 0,25
  • EURO

    6,5506% 0,29
  • GRAM ALTIN

    296,31% 0,49
  • ÇEYREK ALTIN

    488,9115% 0,49