Orhan ORGARUN (Uzaktan Gelen yakın Sesler)


TÜRK KURTULUŞ SAVAŞI’NDA “KAHRAMAN” OLARAK ANILABİLECEKKEN, YANLIŞ KARARLARI SONUCU, HAİNLER LİSTESİNE GİRMİŞ BİRİSİ…

150’LİLER LİSTESİNE ALINAN ETHEM BEY TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN DA ÇIKARILDI!


‘Çerkez Ethem‘, Türk Kurtuluş Savaşı’ndan günümüze bir ‘KAHRAMAN’ olarak kalabilecekken, sonradan aldığı bir takım yanlış kararlar onu ‘HAİNLER’ listesi’ne sokmuş biridir, şeklinde tanımlanabilir. İhtirası, düzenli orduya karşı oluşu gibi bazı etkenler de bu durumun ortaya çıkmasına elbette ki çok büyük rol oynamıştır.

                1885-1986’da Bandırma’nın Emreköy’ünde dünyaya gelen Ethem, Kafkasya’dan Türkiye’ye göç etmiş ve Marmara bölgesine iskân edilmiş Çerkez soylularından Ali Bey’in beş oğlundan en küçüğü olarak dünyaya geldi. Ağabeylerinden Reşit ve Mehmet Tevfik gibi Harbiye’de öğrenim görüp subay olmak istediyse de babası buna karşı çıktı. Ethem de on dokuz yaşındayken doğduğu yerden ayrılıp İstanbul’a geldi ve Bakırköy’de Süvari Küçük Mektebi’nde eğitim görerek süvari başçavuşu oldu.

                Balkan Savaşı’na zabit vekili (astsubay) olarak katıldı. Çürüksulu Mahmut Paşa kolordusunda görev alarak Bulgarlar ile yapılan Çatalca çarpışmalarına katıldı. İki ağabeyi ile birlikte TEŞKİLAT-I MAHSUSA’ya (yarı resmî Türk Gizli Örgütü)’ne alındı. Teşkilatın Orta Asya ve Irak’ta düzenlediği eylemlere katıldı. Yaralanarak 1918’de baba ocağı Bandırma’ya döndü. Burada bazı maceracı arkadaşlarıyla kurduğu bir çetenin başına geçerek yörede EŞKIYALIK yapmaya başladı.

                14 Mayıs 1919’da İzmir Yunan işgaline uğrayınca Teşkilat-ı Mahsusa’nın yönlendirmesiyle Kuşçubaşı Eşref Bey’in Salihli’deki çiftliğinde Gönen, Kirmasti, Balıkesir ve Bandırma’dan güvendiği arkadaşlarını da yanına toplayarak çoğu atlı güçlü bir Kuvayı Milliye Birliği kurdu. İlk iş olarak Kuvayı Milliye’ye karşı harekete geçen Anzavur Ahmet’in üzerine yürüyerek Anzavur kuvvetlerini bozguna uğrattı.

                Yarbay Rahmi Bey ile birlikte Anzavur’u kuşattıysa da Anzavur bir yolunu bularak kaçmayı başardı. 16 Nisan 1920’de ikinci kez ayaklanan Anzavur’u Susurluk’taki çarpışmalarda yenerek ayaklanmayı bastırdı. Ardından iki üç gün içerisinde Düzce ve Bolu’da Ankara hükümeti kuvvetlerine karşı olanların çıkardıkları iki önemli ayaklanmayı da bastırdı ve elli iki kişiyi astırdı. Hiç beklemeden Adapazarı yönünden Ankara’ya yürümeye kalkışan İstanbul yanlısı KUVAYI İNZİBATİYE KUVVETLERİNE saldırıp yürüyüşü akamete uğrattı.

                Bu başarılarından dolayı Ankara tarafından kendisine ‘KUVAYI TEDİBİYE ve KUVAYI SEYYARE’ komutanlığı şanları verildi.

                Çerkez Ethem’in en büyük başarılarından biri de Yozgat’ta ÇAPANOĞULLARI’nın çıkardığı ayaklanmayı 23 Haziran 1920’de bastırması ve elliden fazla ayaklanmacıyı idam ettirerek kent ve yöresinde düzeni sağlaması oldu. Ethem, Temmuz ayı başlarında Ankara’da bir kurtarıcı gibi coşkulu törenlerle karşılandı. Bursa ve Balıkesir’in o günlerde Yunan işgaline uğraması, düzenli ordu yerine gerilla kuvvetleriyle düşmana karşı konulması görüşünü yaymış, Çerkez Ethem’in adı etrafında oluşan ‘ŞEHİR EFSANESİ’ halka halka yayılarak daha da güçlenmeye başlamıştı. Çerkez Ethem, Simav Cephesi’ne gidip Demirci’de Yunan ilerleyişini durdurduğunu bildirmek üzere TBMM’ne yolladığı telgraf alkışlar arasında okundu.

                Artık Batı Cephesi Komutanı İsmet (İnönü) ile Çerkez Ethem Bey arasında (düzenli ordu-gerilla tartışması) mevcut olan anlaşmazlık adamakıllı su yüzüne çıkmıştı. Çerkez Ethem ordu komutanlarının, TBMM’nin buyruklarını dinlemeyip kendi başına buyruk uygulamalara girişti. Ağabeyleri ile birlikte HALK İSTİYAKİYUN FIRKASI adlı sol bir partiyle beraber çalışan ve Gazi Mustafa Kemâl’e karşı olan ‘YEŞİL ORDU’ adlı oluşumun içinde yer aldı.

                Çerkez Ethem’in artık ‘ÇÖZÜLMESİ GEREKEN ÖNEMLİ BİR SORUN’ durumuna geldiği kanısındaki Ankara, yapılan uyarılar herhangi bir yarar sağlamayınca İzzettin (Çalışır) komutasındaki bir düzenli ordu birliğini Kuvayı Seyyare üzerine göndermek zorunda kaldı. 20 Aralık 1920’de Kütahya yakınlarındaki çatışmalarda Ethem’in kuvvetleri fazla tutunamadı.

                Düzenli Ordu birlikleri 5 Ocak 1921’de Gediz’i ele geçirdi. Kimi Kuvayı Seyyare askerleri Kuvayı Milliye’nin düzenli ordusuna katıldı. Bu esnada işgalci Yunan birlikleri yeniden saldırıya geçmişti..

İşte o sırada inanılmaz bir durum ortaya çıktı;

                ÇERKEZ ETHEM DÜZENLİ TÜRK BİRLİKLERİNE KARŞI YUNANLILAR İLE ANLAŞMIŞTI!

                Türk ordusu bir yandan Yunan, bir yandan da Çerkez Ethem’in geri kalan kuvvetleri ile çarpışmak zorunda kaldı. Kütahya yakınlarında Ethem’in yönettiği Kuvayı Seyyare ile özellikle Rafet Bey’in (Bele) komutasındaki Türk süvari birlikleri arasında çetin çatışmalar oldu. Neticede Ethem’in kuvvetleri dağıldı ve Çerkez Ethem Yunan kuvvetlerine sığındı!

                Tarih 2 Şubat 1921’de ve bu tarihten sonra bir zamanların ‘KAHRAMAN’I, artık dramatik bir hain yaşamı sürmeye başlamıştı. Önce, Türkiye’den Almanya’ya gitti. Orada bir süre kalıp bozulan sağlık durumunun düzelmesinin ardından önce Mısır’a, Mısır’dan ağabeylerinin bulunduğu Ürdün’e geçti. Artık BMM (Büyük Millet Meclisi) başta Çerkez Ethem ve ağabeyleri Reşit ve Tevfik Bey’leri resmen ‘VATAN HAİNİ’ ilan etmişti. Kurtuluş Savaşı’nın ardından barış imzalanınca kabul edilen 150’LİLER LİSTESİNE ALINAN ETHEM BEY TÜRK VATANDAŞLIĞINDAN DA ÇIKARILDI!

                150’LİKLE 1938’DE affa uğrayınca ağabeyleri yurda döndükleri halde Çerkez Ethem Ürdün’de kaldı ve yalnız, içine kapalı bir yaşam sürerek Amman’da 21 Eylül 1948’de öldü.

                Orada Kabartay mezarlığına gömüldü!..



  • Pazartesi 16 ° / 6 ° Bulutlu
  • Salı 13 ° / 3 ° Sağanak
  • Çarşamba 16 ° / 2 ° Bulutlu

Balıkesir

09.12.2019

  • İMSAK 06:40
  • GÜNEŞ 08:10
  • ÖĞLE 13:05
  • İKİNDİ 15:30
  • AKŞAM 17:51
  • YATSI 19:15
  • BIST 100

    108.786%-0,08
  • DOLAR

    5,8107% 0,42
  • EURO

    6,4294% 0,43
  • GRAM ALTIN

    272,87% 0,39
  • ÇEYREK ALTIN

    450,2355% 0,39