TÜRKLERİN GELENEKSEL SPORLARI
TÜRKLERİN GELENEKSEL SPORLARI
Tarih: 3.1.2018 23:34:57
ARDA ERTAN - SPORTİF BAKIŞ

Merhaba değerli okuyucularım. 2018 yılındaki ilk köşe yazımla tekrar sizlerleyim. Öncelikle her birinize sağlıklı, mutlu, başarılı ve sporla geçmesini istediğim bir sene diliyorum. Bu yazımın konusu unutulmaya yüz tutmuş geleneksel Türk sporları…

Günümüzde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de, başta futbol, basketbol, voleybol, hentbol gibi popüler spor branşları çok daha fazla rağbet görüp ilgi uyandırsa da, bu yazımda özellikle yeni nesil genç okuyucularımıza geleneksel Türk sporlarını kısaca tanıtmak istiyorum..

Bundan yüzyıllarca öncesinde, Türklerin Orta Asya´dan dünyanın çeşitli yerlerine yurt edinmek amacıyla yayılmaları boyunca, sürekli savaşlar yapmaları, onların kuvvetli olmalarını, yakın mücadelelerde başarılı olmalarını ve at üzerinde becerikli olmaları gerektirmekteydi. Rakiplerine üstünlük sağlaya­bilmek için kuvvetli, çevik olmak ve savaşçı olmak zorun­daydılar. Bu nedenle, birçok spor dalıyla uğraşmışlardır.

Bunların başlıcalarını kısaca anlatacak olursak;

/resimler/2018-1/3/2336066135702.jpg


YIKIŞMA (GÜREŞ): Türkler, her türlü eğlence ve şölende, her vesile ile güreşmişlerdir. Yakın mücadelelerde üstünlük sağlamaları gerektiği için, barış zamanı günler boyunca süren güreşler yapmışlar, savaş hazırlığı amacıyla devamlı olarak farklı güreş çeşitlerini yapmışlardır.

Dede Korkut destanının bazı bölümlerinde, güreşin her türünden bahsedilmektedir. Güreşin, dünyaya yayılışının da Orta Asya´dan olduğundan söz edilir. Ünlü tarih yazarı HAROLD LAMP, Cengiz Han adlı eserinde Türklerden "Bu ülkede ata binmeyene ve güreş tutmayana kız vermezlerdi" diye söz eder. Selçuklular döneminde, devlet tarafından tutturulan ŞEV-İ SİCİL defterlerinde de Konya´da güreşçiler mahallesinin olduğundan ve güreşçiler tekkesinin varlığından bahsedilir.

/resimler/2018-1/3/2344376770669.jpg


KILIÇ : Kılıcın tarihi, tunç devriyle başlar. Türlerde ise, ilk kez M.Ö. 6.Y.Y. da Gök-Türkler´de rastlanır. Kılıç, suvari bir millet olan Türklerin hepsinin doğal olarak yanında taşıdığı bir silahtır.

Türkler bir saldırı ve savunma aracı olarak kullandıkları kılıcı, At-Avrat-Silah dizelerinden de anla­şıldığı gibi kutsal saymışlar ve yeminlerini dahi kılıç üzerine yapmışlardır. Kılıç gösterileri de, oyun ve şölenlerin vaz geçilemeyen yarışma ve gösteri türleriydi.

Türk çocukları, çok küçük yaşlarda tahta kılıçlar ile talim yaparlar ve büyüdükçe ağırlaşan kılıçlar ile çalışarak, her fırsatta yeteneklerini ortaya koymak amacıyla yarış­ı­r­lardı.

/resimler/2018-1/3/2336485667731.jpg

OKÇULUK: Ok ve Yay tarih içerisindeki ilk mekanik silahlardır. Ergenekon ve Oğuz destanlarına göre, Dünyaya yayılan Türklerle beraber, ok ve yay da diğer kavimlere ve halklara Türkler tarafından tanıtılmış ve yayılmıştır.
Türklerin her şöleninde ve eğlencesinde yer alan ok atma ve yay germe yarışmalarını, duran ve hareketli hedef­lere, at üzerinde, dururken ve giderken yaptıkları görül­mek­tedir.

Türklerde ok ve yay yapımı çok önemli bir sanattır. Her ok atıcısının kol boyuna göre oklar, kuvvetine göre ise yayların gerilmesi yapılır ve atışlarında başarılı olmaları sağlanırdı.

/resimler/2018-1/3/2342397237161.jpg

BİNİCİLİK ve AT YARIŞLARI:Tarih içerisinde, atı ilk eğiten milletin Türkler olduğuna dair, yüzlerce eser vardır. Ancak, Dünya´nın kabul ettiği tarihçilerden Macar ALLFOLDİN, Avusturya´ lı HOOPERS ve Alman PORTRİATZ´ ın kitaplarında, M.Ö. 6000 yıllarında Türklerin ilk kez atı evcilleştirdiklerinden bahsedilmektedir. At eğitimi, at yetiştirmesi ve ata binmek Türkler için bir sanattır. Günümüzde uygulanan at eğitim tekniklerinden bir çoğu, eski Türklerden kalan tekniklerdir.

Tarihçi, E. MARCHEL´in kitabında, Türklerin çocuklarının çok küçük yaşlarda tahta parçalarıyla ata biner gibi oynadığı, 4-5 yaşlarındaki çocukların koyunlara binerek at üzerinde durabilme yeteneğini kazanma talimleri yaptıkları, daha sonraları taylarla ve sonra da 12 yaşları civarında usta birer binici olarak ata bindiklerinden ve böylece bu eğitimlerini tamamla­dık­larından bahsedilmektedir.

Türkler, at ile bütünleşebilen atın bir parçası olabilen ve atı yormadan binebilecek kadar beceriklidirler. Eğersiz ata binmekte de çok ustadırlar. Eski zamanlarda atı olmayan erkeğe iyi gözle bakmazlardı. Bayanlar da erkekler kadar ata binmekte ustaydılar.

Her kentte bir at yarış alanı bulunur ve haftanın her cuma günü düzenlenen yarışmalarda yarışırlardı. Türkler için at ve atla yapılan yarış ve oyunların önemi çok büyüktür.

/resimler/2018-1/3/2341117548019.jpg

CİRİT: Cirit oyunu, Türklerin en eski sportif oyunlarından bir tanesidir. Amacı vücut becerilerini geliştirmek olmasının yanında, atların savaşa hazır halde tutulması ve savaş eğitimidir. Sınırlı bir alan içinde sayısı 5-20 arasında değişen takımlardan oluşan atlı oyuncularla oynanır. İki takım oyun alanında karşılıklı olarak atları ile dururlar. Oyun elinde cirit bulunan bir oyuncunun rakip atlılardan birisinin önüne ciriti fırlat­ma­sıyla başlar. Ciritin atıldığı oyuncu yerden atılan ciriti alır ve atan oyuncu belirlenen alana ulaşmadan cirit ile onun sırtına, omuzuna ya da atının sağrısına elindeki cirit ile vurmaya çalışır. Bu arada arkadaşları da ona yardımcı olmaya çalışırlar.

/resimler/2018-1/3/2340114577952.jpg

MIZRAK (HARBE-KARGI):Uzunluğu 1,5m-2.m olan ve ucunda madenden yapılmış bir sivri kısmı bulunan günümüz ciritine benzeyen MIZRAK denilen bir savaş aracı ile oynanır. Karşı karşıya mücadele etme, isabet kaydetme ve mızrağı en uzağa fırlatmak esastır. Oyunun amacı savaşa hazırlıktır.

/resimler/2018-1/3/2346568492311.jpg

SEYİRTME (KOŞU):Koşular, Türklerde genellikle dinsel amaçlı yapıl­mıştır. İlk uzun mesafe koşusunun TUNGUZ Türklerinde yapıl­dığından bahsedilmektedir. Yürüme yarışları yanında, durarak ve hareketli uzun atlamalar tek ve çift ayak sıçramaların yapıldığından bahsedilmektedir.

/resimler/2018-1/3/2348217243837.jpg

AVCILIK:Türklerde avcılık zorunlu bir ihtiyaç ve tut­kudur. Yaşam ihtiyacını karşılamak amacıyla yapılan avcılık, aynı zamanda savaşa hazırlık amacı da güderdi. Türklerin av düzenlemeleri son derece görkemli olur ve sürek avları çok sayıda avcının katılması ile gerçekleştirilir, sonrasında da muhteşem şölenler düzenlenirdi.
Türkler; ok, mızrak, kement ve ağ ile yaptıkları avlanmaları yanında, evcilleştirdikleri yırtıcı av hayvanları vasıtası ile de avlanırlardı. Tazı, zağar, şahin, doğan ve sungur denilen hayvanları da avlan­ma­larında kullanırlardı. Ava kadınları da katılırdı. Türklerde çocuklarının da ilk defa katıldıkları av partilerine ŞEYLAN veya CEŞN denilirdi. Büyük ve çok kişinin katıldığı uzun süren avlarına SiĞiR adı verilirdi.
CENGİZ HAN döneminde, Cengiz Han yasası ile hangi mevsimlerde, hangi av hayvanlarının avlanabileceği belirlenmiş ve günümüz av yasaklarının benzeri yasaklar, o dönemlerde bile Türkler tarafından uygulanmıştır.
Selçuklular zamanında, avlanması yasak olan av hayvanlarına ONGUN adı verilir ve bu hayvanlar kutsal sayıldıkları için avlansalar bile etleri yenilmezdi.


/resimler/2018-1/3/2338223482056.jpg

TEPÜK (FUTBOL) : Günümüz futboluna çok benzeyen TEPÜK oyu­nunda, keçeleri sararak veya, keçilerin sidik torbaları şişirilerek elde edilen topun sınırlı bir alanda, eller harici vücudun her yerinin kullanılarak, belirlenmiş kalelerden geçirilmesi esasına dayanırdı.

Kaşgarlı MAHMUT´un Divanı Lügat-ı Türk adlı eseri, Hıtay-ı Name, Baybars Tarihi ve Ayasofya müze­sindeki birçok eser tepük oyununu, Türklerin çok eski tarihlerden beri oynadıklarından bahsetmektedir.

DESENİZE FUTBOLUN BEŞİĞİ MEĞERSE İNGİLTERE DEĞİL, ORTA ASYA İMİŞ!

Yeni bir yazıda görüşmek dileğiyle, şimdilik hoşça kalın…

Anahtar Kelimeler: TÜRKLERİN, GELENEKSEL, SPORLARI
Okuyucu Yorumları (0 yorum)
Adınız Soyadınız *
E-Posta *
 
Telefon
Güvenlik *
Yenile
 
Yorumunuz *
Yazarın Diğer Yazıları
YETENEK Mİ, ÇALIŞMAK MI ? (10 Nisan 2018 - Salı)
SİGARANIN YIKICI ETKİLERİ (03 Nisan 2018 - Salı)
KICK BOX´UN FAYDALARI NELERDİR? (26 Mart 2018 - Pazartesi)
DÜNYANIN BAŞLICA DERBİLERİ (14 Mart 2018 - Çarşamba)
KESKİN SİRKE KÜPÜNE ZARAR (05 Mart 2018 - Pazartesi)
EN AZINDAN KOŞABİLİRİZ (07 Şubat 2018 - Çarşamba)
ÖRNEK KULÜP ALTINORDU (31 Ocak 2018 - Çarşamba)
FAİR PLAY NEDİR? (17 Ocak 2018 - Çarşamba)
BANVİT-AEK İZLENİMLERİ (11 Ocak 2018 - Perşembe)
GELİN JUDO´YU TANIYALIM (27 Aralık 2017 - Çarşamba)
EN TEHLİKELİ SPORLAR (19 Aralık 2017 - Salı)
VÜCUT TÜRÜNÜZ NEDİR? (12 Aralık 2017 - Salı)
BİR ÇOCUK VARDI… (05 Aralık 2017 - Salı)
HANGİ YAŞTA HANGİ SPOR? (28 Kasım 2017 - Salı)
“HOŞÇAKAL CEP HERKÜLÜ!” (20 Kasım 2017 - Pazartesi)
ŞU YABANCI MESELESİ (14 Kasım 2017 - Salı)
FANATİZM ÜZERİNE TESPİTLER (07 Kasım 2017 - Salı)
YA SPOR OLMASAYDI? (31 Ekim 2017 - Salı)
Sayfa:
Reklam

avşa adası

kutlu creative

erdek otelleri

/resimler/2018-4/5/1251295162478.gif

Başlangıç Tarihi
Bitiş Tarihi
Balikesir için namaz vakitleri
İmsak Güneş Öğle İkindi Akşam Yatsi
06:37 08:20 13:21 15:46 18:04 19:35
Çok Okunanlar
Çok Yorumlananlar
REKLAM

bandırma haber