Arkadaşımla birlikte güneşin batışını seyrederken bana böyle bir güneşin dünyanın başka yerinde görülemeyeceğini söyledi.
O an aklıma şu soru yerleşti:
“Güneşin böylesine güzel battığı, denizin böylesine parlak olduğu bir kasabada küçücük çocukların dillerinde küfrün ve zihinlerde şiddetin ne işi var?”
Misafir ettiğim tüm dostlarım neden Erdek’in diğer sahil kasabalarına göre daha göz korkutucu, neden gece vakti için uygun bir yer almadığından bahsediyorlar? Güneşin böylesine güzel battığı bir yer için gecelerin bu kadar karanlık olması kimin ayıbı? Bu toplumun bu duruma nasıl geldiğini konuşmak yıkım olacaktır, dünyamızda bunca yıkım varken bir yenisini eklemek fazlalık olabilir. Ben yapıcı olmak ve bu yüzden de terazisinde yapıcılığın ağır bastığı filozof Eflatun’dan yardım almak istiyorum.
Eflatun’un “Devlet” isimli kitabında, ideal devletin bekasını sağlamak için çocukların yetiştirilmesinin önemi oldukça dikkate alınmıştır. Eflatun’a göre, bir devletin temeli, o devletin makam koltuklarına oturacakların nasıl şekillendirildiğine bağlıdır. Kitapta, “Ortak Çocuklar, Kadın-Erkek Eşitliği, Müzik ve Jimnastik Dengesi, Gözlem ve Seçilim, Sansür ve Erken Çocukluk Eğitimi” adlı beş temel başlık işlenmiştir. Eflatun, çocukların, devletin yapıtaşı olduğunu düşünür. Devletin geleceği, rastlantılara bırakılamayacak kadar önemli olan bu yapıtaşının bilgi ve ahlakla yoğrularak devlete hayırlı bireylere dönüştürülmesine bağlıdır. Kitaptaki önerilerin üstünden binlerce yıl geçmiş olsa da insanlık binlerce yıllık bir gelişim sunamamıştır.
ERDEK İÇİN ÖNERİLER
Bu yüzden, kasabamın güzelim çocukları, şu masmavi gökyüzüne bakıp da bir şairin bile düşünüp bulamayacağı sıfatlarda küfürler sıralamaktadır. Gülüp geçtiğimiz bu küfürler arasında temellerin oluştuğunu görmemiz gerekir. Birkaç yıl sonra temelin üstüne binayı diktiğimizde bu küfürler sadece dile dökülmekle kalmayacak, eyleme de geçeceklerdir. Kasabamızın böyle eylemlere maruz kalmak isteyeceğini sanmıyorum.
Güzel kasabamızda farklı sosyo-ekonomik sınıflarda barınan(farklı ırklardan gelen ve ceplerine aynı harçlıklar girmeyen) çocukları aynı çatı altında toplamak kolay olmayacak. Ama bunun temelini aşabileceğimiz koşulları yarattığımızı düşünüyorum. Bu yüzden zor olsa da imkânsız değil. Hiçbir çocuğun, birlikte “kumdan kale” inşa ettiği arkadaşına, babasının ne iş yaptığını sorduğunu görmedim. Çocuklar için birlikte bir şeyler üretmek her şeyin ötesindedir. Ayda bşr de olsa, çocukların her beraber sahili temizlemeleri ve ödül olarak kasabamızın uygun ve canlı bir köşesinde birlikte ekim yapmaları, bir bahçe oluşturmaları çocuklarda “Burada herkesin konumu eşit, hepimizin görevi kasabamızı güzelleştirmektir!” bilincini oluşturacaktır.
Takım sporlarında sosyo-ekonomik koşullar barınamaz. Sahil kasabamıza yakışacak bir yüzme takımı, kürek takımı kurulacağı zaman(adil ve vicdanlı hocaların gözetiminde) her sınıftan çocukların kulaç atabileceği ve kürek çekebileceğini düşünüyorum.
Kışın denize girilemeyeceğini söyleyenler için de mahalleler arası futbol maçları tavsiyemdir. Bu şekilde, “Erdekspor” için genç yetenekler de keşfedebiliriz.
Gençlerin birbirlerine bilgi aktarımında bulunabileceği bir kütüphane tasarlayarak, hem kitap almaya imkânı olmayan gençleri kitap okumaya hem de sosyalleşmekten çekinen ama yalnız kalmak istemeyen gençleri bir arkadaş ortamına ısındırabiliriz.
Kasabamızda müzik yetenekleri gelişmiş, küçük yaşlarda keman ve darbuka çalan sayısız çocuk olduğu bilinen bir gerçektir. Her çocuğun müziği sevdiği gerçeği de…Bu çocukları bir araya getirerek işitsel etkinliklerde bulunmalarını sağlayabiliriz.
Erdek meydanında, hep birlikte tiyatro izleyebilmeleri için de özel bir güne ihtiyaçları olduğunu da sanmıyorum. Hem güldüren hem de düşündüren unsurların yer aldığı tiyatro gösterileriyle çocukların yararlı zaman geçirmeleri sağlanırken, çevredeki tiyatro topluluklarının da işlerine destek sağlamış oluruz.
Ramazan ayında gördüğümüz iftar çadırları da “Mahalle Sofrası” kapsamında, herkesin evinden bir şeyler getirdiği “kermes” düzenine dönüşebilir. Bir çocuğun, yeni tanıştığı arkadaşıyla karnını doyururken, sosyo-ekonomik koşulları düşüneceğini sanmıyorum. Bu sofraları her gün değil de, haftada bir görebilmek bile bir çocuğun aç kalmasını görmekten çok daha iyi olacaktır. Çocuklarımızın, bu etkinlikler kapsamında, farklılıklarını bilerek bir arada olmaları, belki kısa vadede, gözle görülen bir sonuca yol açmasa da, geniş zaman diliminde etkisini gösterecektir. Bilinçaltı ve bilinçdışı her faaliyeti defterine yazar, bu çocuklar da fakında olmadan, ne kadar güzel bir sahil kasabasında yaşadıklarını kavrayabilirler ve güneşi batırırken, dillerine bir güzel söz kondurabilirler.
Kitap-ı Mukaddes’in Eski Antlaşması’nda yer alan “Süleyman’ın Özdeyişleri” 22.6 bölümünde de yazıldığı gibi:
“Çocuğu gitmesi gereken yola göre eğit, yaşlandığında da o yoldan ayrılmaz.”
Sağlıklı bir ortama temel atan halk, içlerinden “Da Vinci”, “Mozart” gibi aydınları çıkarırken, nasıl, ne yaptıklarının farkında değillerse, bu aydınlar, topluma yararlıklarını nasıl geniş zaman diliminde sağlıyorlarsa biz de kendi ürünümüzün meyvesinin tadına hemen varamayacağız ama bu hiçbir şey yapmamaktan iyidir. Çünkü nasıl ki savaş görmüş bir toplum, “Ölüm Dansı”nı üretebiliyorsa, çocukken hiçbir etkinliğe katılmamış, kendini değerli ve özel hissetmemiş çocuklar da yepyeni küfürlerle bizi daha önce hiç görmediğimiz eylemler görmeye maruz bırakabilirler. Bu da bizim kasabamıza gelen konukların uzun bir süre daha geceleri, tek başlarına yürüyememelerine neden olacaktır.
Nietzsche, “Putların Alacakaranlığında” isimli kitabında, neden-sonuç, sonuç-neden ilişkisiyle karıştırılmaması gerektiğini vurgular. Yani, “Bu kasabada yetişkinler bile geceleyin tek başlarına yürüyemezken, çocukların, ileride nasıl olmasını bekliyoruz?” sorusu yerine, “Çocuklar, bu şekilde yetişiyorken, ileride, bu kasabada, geceleyin nasıl dışarı çıkalım?” sorusu ele alınmalıdır ve gelecek kuşağın temelleri bu sorulara göre atılmalıdır. ORHUN GÜÇ 21 MART 2026
