Şöyle bir durup etrafınıza bakar mısınız? Garip bir çağın ortasındayız. Telefonu her açışımızda, sokağa her çıkışımızda kulağımıza bir ilahi melodisi çalınıyor, bir zikir videosu "trend" listelerine düşüyor. Kutsal kelimeler hiç olmadığı kadar dillerde, peki ya gönüllerde? Bir yanda dijital ekranlarda en yanık seslerle "Allah" deniyor; diğer yanda dünyanın bir ucunda yine aynı nidayla tetiğe basılıyor, bombalar yağdırılıyor. Ölen de "Allah" diyor, öldüren de...
Sizce de burada çok yaman bir çelişki yok mu? Bu kadar çok "anıyoruz" da, neden bu kadar az "iyileşiyoruz"?
Aslında mesele şu: İnsan, dış dünyadaki kaleleri fethetmeye kalkmadan önce kendi içindeki o gürültülü mahşer kalabalığını susturmak zorunda değil mi? Bizi yıkan şey, karşımıza dikilen düşmanlar değil; çoğu zaman kendi içimizde kendimizle imzaladığımız o "sessiz teslimiyet" anlaşmalarıdır. Bazen başarısız olmayız biliyor musunuz; aslında "başarmamaya" karar veririz. Çünkü yükselmek için sadece çalışmak yetmez; insanın önce kendi içindeki o sinsi sabotajcıyı, o egoyu dize getirmesi gerekir.
Bakın, Osho ne güzel söyler: "İnsan bir nehir gibidir; parçalara bölünürse çamur olur, bütün kalırsa okyanusa ulaşır." Biz bugün parça parçayız. Karar veren tarafımız başka telden çalıyor, yaşayan tarafımız başka... Buddha’nın o meşhur uyarısını hatırlayın: Binlerce savaşı kazanmaktansa, insanın kendi nefsini yenmesi en büyük zaferdir. Kendi üzerinde iktidar kuramayan, kendi hırsının planları altında ezilip gitmez mi?
Bir de şu "felaket tellalları" var, farkında mısınız? Sürekli kıtlık, savaş, susuzluk kehanetleriyle kalbimize korku salanlar... Korku, insanı yönetmenin en kolay yoludur ama hakikat korkuda değil, o eşsiz "tevekkülde" saklıdır. Hz. İsa’nın o meşhur vaazını düşünün: "Gökteki kuşlara bakın; ne ekerler, ne biçerler... Göksel Babanız onları doyurur. Siz onlardan çok daha değerli değil misiniz?" İnanç merhamet üretir dostlar; vahşet ve korku üreten şey inanç değil, insanın kendi karanlığıdır. Kur'an-ı Kerim'de "Şeytan sizi fakirlikle korkutur..." derken tam da bu tuzağa işaret etmiyor mu? Eğer birinin içinden merhamet çekilmişse, orada inanç bitmiş, geriye sadece öfkeyi besleyen bir fanatiklik kalmıştır. Hz. Musa’nın asası aslında sadece denizi yarmak için değil, insanın içindeki o kaskatı kesilmiş egoyu kırmak içindi.
Şimdi samimiyetle soralım kendimize: Sokaklarda "Allahu Ekber" diye bağıranlar bazen neden bize bu kadar uzak, bu kadar "cahil" görünüyor? Çünkü zikir dilde başladığında sadece bir ses dalgasıdır. Krishnamurti’nin dediği gibi: "Kelime, o şeyin kendisi değildir." "Su" demek susuzluğu gidermez; "Allah" demek de eğer ego hâlâ kendini dev aynasında görüyorsa insanı olgunlaştırmaz. Kelimeyi tekrar etmek kolaydır, o kelimenin anlamına dönüşmek ise gerçek bir "insan" olma kavgasıdır.
Gerçek inanç insanı yumuşatır, kalbini bir deniz gibi genişletir. Hakiki zikir sesi yükseltmez, kalbi yükseltir. Bağıran insan çoğu zaman kelimeyi değil, içindeki o bastırılmış öfkeyi büyütür. Oysa kalp nereye bağlanırsa, zamanla ona benzemeye başlar. Sabır bizi pişirir, tevekkül zihnimizi sakinleştirir, rabıta ise kalbimize yön verir.
Güneş çiçekleri açtırmak için gürlemez dostlar, sadece sessizce parlar. Bizim de daha yüksek sesle bağıran inançlara değil; daha derin, daha sessiz ve daha samimi bir merhamete ihtiyacımız var. Zulüm yaparak mukaddesatın arkasına sığınanlar, O’nu değil sadece kendi karanlıklarını temsil ederler.
Gelin, dilimizdeki gürültüyü biraz kısalım. Kalbimizdeki o genişliğe, o kadim sükûta dönelim. Ne dersiniz? Kendi içindeki savaşı bitiremeyen, yeryüzüne huzur getirebilir mi?
"Dilindeki gürültüyü değil, kalbindeki merhameti büyüt; zira dünya bağıranlarla değil, olanlarla iyileşir."
Yazar Soner Atabek
